1 januari 2026 is de nieuwe Energiewet ingegaan. Deze wet vervangt de oude Elektriciteitswet uit 1998 en Gaswet uit 2000 en introduceert nieuwe regels voor de energiemarkt. De wet brengt nationaal beleid en Europese regelgeving samen en legt een stevig fundament voor de energietransitie.

Waarom is een nieuwe Energiewet nodig?

De oude regelgeving dateerde uit een tijd waarin elektriciteit vooral in grote centrales werd opgewekt. Door de energietransitie groeit de vraag naar elektriciteit en neemt het aandeel decentrale, duurzame energiebronnen sterk toe. Tegelijk ontstaan problemen zoals netcongestie. De bestaande wetgeving bood hiervoor onvoldoende oplossingen. Bovendien is er nieuwe Europese regelgeving. Al deze ontwikkelingen zijn meegenomen in de nieuwe Energiewet.

De wet raakt iedereen die energie gebruikt, levert of beheert, en richt zich op drie belangrijke thema’s:

1. Toekomstgericht systeembeheer

• De term netbeheer is vervangen door systeembeheer om aan te sluiten op Europese terminologie.
• Landelijke elektriciteitsnetten heten voortaan transmissiesysteem en regionale netten heten distributiesysteem.
• Systeembeheerders zijn niet langer verplicht direct een aansluiting te realiseren bij gebrek aan transportcapaciteit. Wel moeten we transparant zijn over de termijn waarin een aansluiting mogelijk is, wat meer zekerheid geeft aan aangeslotenen.

De nieuwe terminologie gebruiken we bij TenneT al in onze voorwaarden en overeenkomsten. Om onduidelijkheden bij het algemeen publiek te voorkomen gebruiken we in onze publiekscommunicatie voorlopig nog de oude termen.

2. Data-uitwisseling

• De wet introduceert een kader voor digitale gegevensuitwisseling tussen partijen via een gegevensuitwisselingsentiteit, ook wel bekend als Het Normo.
• Dit maakt energiedata breed beschikbaar en ondersteunt de energietransitie.

3. Versterking van de positie van de consument

• Consumenten krijgen meer transparantie over prijzen en voorwaarden, recht op tijdige afrekening en de mogelijkheid van dynamische elektriciteitscontracten.
• Er zijn strengere regels tegen malafide leveranciers, inclusief periodieke Verklaring Omtrent Gedrag en verbeterd toezicht door de ACM.

Andere belangrijke veranderingen

• Energiegemeenschappen: huishoudens en bedrijven kunnen gezamenlijk energie opwekken, zonder traditionele leveranciers. Dit helpt het elektriciteitssysteem te ontlasten en kan de kosten verlagen.
• Tariefregulering: voorschriften uit de oude Gas- en Elektriciteitswet zijn samengebracht in één kader, waarbij veel bepalingen zijn geschrapt omdat tariefregulering binnen de bevoegdheid van de ACM valt.

Door: Jorrit de Jong, TenneT. press@tennet.eu

Bron: tennet.eu/nl