“Samenwerken werkt, zolang iedereen doet wat jij wil”, weet Jeroen Lugte, voormalig bestuurder bij onder meer de afdeling Stadstoezicht van de gemeente Rotterdam, maar al te goed. Volgens hem slepen lokale milieuproblemen te vaak onnodig lang voort, doordat integrale controles een sterk verlammend en vertragend effect hebben. “Waarom zijn integrale controles in veel gemeentes dan toch te pas en te onpas het streven?”, vraagt Lugte zich daarom af.
In de praktijk maakt Jeroen Lugte regelmatig mee dat iedereen ziet dat een ondernemer de milieuregels met de voeten treedt, maar dat de overregulering en de wirwar aan betrokken instanties maken dat het al snel maanden duurt voordat er wordt ingegrepen. “Als er al wordt ingegrepen”, aldus Lugte. “En ondertussen draait de onderneming op volle toeren, telt de overtredende ondernemer zijn centen en is het milieu de dupe.”
Doorn in het oog
Jeroen Lugte adviseert diverse Nederlandse gemeenten en staat hen op interim-basis bij, onder meer op het vlak van handhaving en toezicht. In die hoedanigheid ziet hij het allemaal voorbijkomen. “Neem bijvoorbeeld een autogarage die het niet zo nauw neemt met de regels”, werpt Lugte op. “Milieumaatregelen ontbreken en afvalwater vol chemische middelen – dat met zorg dient te worden afgevoerd – wordt geloosd in het naastgelegen veldje.”
Een doorn in het oog van Lugte, die tevens medeoprichter van softwareontwikkelaar Op Orde is. Op Orde biedt immers verschillende applicaties aan om eenvoudig melding te maken van milieuovertredingen, zoals het dumpen van afval en afvalstoffen.
“Natuurlijk kun je als gemeente en samenwerkende instanties proberen een compleet en allesomvattend beeld te krijgen van alle mogelijke misstanden”, vervolgt Jeroen Lugte zijn situatieschets. “Zo mag de NVWA prima iets vinden van sigarettenpeuken die je in de garage op de vloer aantreft, maar weegt dat op tegen de vertraging en de voortgaande milieuvervuiling?”
Gezond boerenverstand
“Om bij elke inspectie op zevenhonderd criteria te controleren, is dan ook enigszins overdadig, als je aan de hand van de eerste zeven al kunt bepalen of er op enig vlak vervolgacties nodig zijn of niet”, stelt Jeroen Lugte. “Toegegeven, dan gaat je blik maar over een beperkt aantal factoren, maar je krijgt wel direct een goede indicatie.” Hij benadrukt bovendien dat een gemeente veel meer van zulke kleinschalig inspecties kan uitvoeren, dan grootschalige, integrale controles.
In het geval van de autogarage kun je volgens Lugte bijvoorbeeld letten op direct zichtbare milieumaatregelen. “Zo is het vrij eenvoudig om vast te stellen of containers met chemicaliën in de verplichte lekbakken staan”, illustreert hij. Om op deze wijze het kaf van het koren te scheiden, heb je dan ook geen integrale controle nodig. “Gezond boerenverstand en een scherp oog zijn meer dan voldoende.”
Op Orde garandeert snelheid en efficiëntie
Met Op Orde streeft Jeroen Lugte daarom naar het vereenvoudigen en versnellen van dergelijke vaststellingen van overtredingen in de buitenruimte, zodat gemeenten, provincies en andere opdrachtgevers op tijd kunnen ingrijpen.
Zo kunnen medewerkers van de verantwoordelijke buitendienst controleren op misstanden en op locatie langsgaan, al dan niet op basis van eerdere interne of externe signalen. Uit dat bezoek kunnen vervolgens zeer diverse vervolgacties voortvloeien, afhankelijk van de aangetroffen situatie. Indien mogelijk en toegestaan, kunnen binnendienst en buitendienst ook beslissen om informatie in te winnen uit interne databases of bij de verschillende partners van de gemeente, zoals de Basisregistratie Personen of de Kamer van Koophandel. Op Orde voert deze bevraging uit, waarbij het adres- of persoonsgegevens afschermt.
“Op die manier garandeert onze software zowel de privacy van burgers, als de snelheid en efficiëntie van de controles”, onderstreept Jeroen Lugte. Hij benadrukt het belang van dergelijke oplossingen. “Want als iedereen ziet dat het fout gaat, waarom laten we het dan toch gebeuren?”